علوم تجربی نهم صفحه 113 - فعالیت
با استفاده از جدول بالا، فعالیت زیر را انجام دهید.
۱- کمترین و بیشترین زاویه میل قبله مربوط به کدام استانهاست؟
۲- زاویه میل قبله در استان محل سکونت شما چقدر است؟
۳- با جستوجو در منابع معتبر و اینترنت، زاویه میل قبله سایر شهرستانهای استان محل سکونت خود را پیدا کنید و با استفاده از روش بالا، جهت قبله مدرسه یا منزل خود را تعیین کنید.
جدول ۱- زاویه میل قبله مراکز استانها (حفظ اعداد و مطالب داخل جدول جزء اهداف برنامه درسی نیست)
پاسخ تشریحی و گام به گام علوم تجربی نهم صفحه 113 - فعالیت
سلام به دانشآموزان عزیز! در این فعالیت میخواهیم با استفاده از دادههای نجومی و جغرافیایی، نحوه تعیین جهت قبله را بر اساس **زاویه میل قبله** یاد بگیریم.
**پاسخ سوال ۱:**
با بررسی دقیق دادههای ارائه شده در جدول ۱:
* **کمترین زاویه میل قبله**: مربوط به استان **آذربایجان غربی (شهر ارومیه)** با زاویه **۱۷ درجه** از جنوب به سمت غرب است.
* **بیشترین زاویه میل قبله**: مربوط به استان **سیستان و بلوچستان (شهر زاهدان)** با زاویه **۷۲ درجه** از جنوب به سمت غرب است.
**پاسخ سوال ۲:**
پاسخ این بخش بستگی به محل زندگی شما دارد.
به عنوان مثال، اگر در شهر **تهران** زندگی میکنید، طبق جدول، زاویه میل قبله شما **۳۸ درجه** از جنوب به سمت غرب میباشد.
اگر در **اصفهان** هستید، این زاویه **۴۶ درجه** است.
**پاسخ سوال ۳ (راهنمای عملی):**
برای تعیین جهت قبله در منزل یا مدرسه، ابتدا باید جهت **جنوب** را (مثلاً با استفاده از سایه خلبان در ظهر یا قطبنما) پیدا کنید.
سپس با استفاده از یک نقاله، به اندازه زاویهای که برای شهر خود در جدول یافتهاید، از جهت جنوب به سمت **غرب** (در جهت حرکت عقربههای ساعت) بچرخید.
خط حاصل، جهت دقیق قبله را به شما نشان میدهد.
علوم تجربی نهم صفحه 113 - جدول ۱
جدول ۱- زاویه میل قبله مراکز استانها (حفظ اعداد و مطالب داخل جدول جزء اهداف برنامه درسی نیست)
| نام شهر | زاویهٔ میل قبله (درجه) از جنوب به سمت غرب | نام شهر | زاویهٔ میل قبله (درجه) از جنوب به سمت غرب |
| :--- | :---: | :--- | :---: |
| اراک | ۳۷ | اردبیل | ۲۶ |
| ارومیه | ۱۷ | اصفهان | ۴۶ |
| اهواز | ۴۱ | ایلام | ۲۷ |
| بجنورد | ۴۸ | بندرعباس | ۷۲ |
| بوشهر | ۵۵ | بیرجند | ۶۱ |
| تبریز | ۲۰ | تهران | ۳۸ |
| خرمآباد | ۳۴ | رشت | ۳۱ |
| زاهدان | ۷۲ | زنجان | ۲۹ |
| ساری | ۴۱ | سمنان | ۴۴ |
| سنندج | ۲۶ | شهرکرد | ۴۴ |
| شیراز | ۵۷ | قزوین | ۳۳ |
| قم | ۳۹ | کرج | ۳۷ |
| کرمان | ۶۴ | کرمانشاه | ۲۸ |
| گرگان | ۴۳ | مشهد | ۵۴ |
| همدان | ۳۲ | یاسوج | ۵۱ |
| یزد | ۵۴ | | |
پاسخ تشریحی و گام به گام علوم تجربی نهم صفحه 113 - جدول ۱
این جدول دادههای علمی مربوط به **زاویه میل قبله** را برای مراکز استانهای مختلف ایران ارائه میدهد.
مفهوم این زاویه به این معناست که اگر شما رو به سمت **جنوب** بایستید، باید چند درجه به سمت **غرب** بچرخید تا دقیقاً رو به قبله قرار بگیرید.
**نکات استخراج شده از جدول:**
* این زوایا بر اساس موقعیت جغرافیایی هر شهر نسبت به مختصات خانه خدا (کعبه) محاسبه شدهاند.
* شهرهای غربی کشور معمولاً زوایای میل کمتری دارند (چون به عرض جغرافیایی مکه نزدیکترند).
* شهرهای شرقی و جنوب شرقی زوایای میل بزرگتری دارند.
**مثال برای خواندن جدول:**
در شهر **یزد**، زاویه میل قبله **۵۴ درجه** است.
یعنی یک نمازگزار در یزد باید ۵۴ درجه از سمت جنوب به سمت غرب متمایل شود.